برنامهٔ تمرین زمانی به کار میآید که هنگام برداشتن ساز بدانید روی چه چیزی کار کنید. یک بخش از قطعه را انتخاب کنید، دشواری آن را مشخص کنید و برای بررسی نتیجه وقت بگذارید. برنامه نقطهٔ شروع است، نه فهرستی که به هر قیمتی باید تمام شود.
برای جلسه یک کار مشخص تعریف کنید
«این قطعه را تمرین کنم» تقریباً همهٔ تصمیمها را به بعد موکول میکند. «اتصال به جملهٔ دوم را بدون عجله اجرا کنم» جهت روشنتری دارد. هدف میتواند مربوط به تکنیک، ریتم یا بیان موسیقی باشد؛ بهتر است چیزی را توصیف کند که هنگام اجرا متوجه آن میشوید.
پیش از اضافه کردن تمرینهای دیگر، هدف را انتخاب کنید. اگر وقت کمی دارید، یک کار مشخص از فهرستی طولانی که مدام اجرا را قطع میکند کاربردیتر است. روز دیگری ممکن است به جلسهای گستردهتر نیاز داشته باشید. اندازهٔ برنامه را با وقت و توجهی که واقعاً دارید هماهنگ کنید.
برای نمونه، میتوانید حفظ ضرب در اتصال دو جمله را هدف بگذارید. این هدف به امتیاز عددی دقت نیاز ندارد. به بخشی کوتاه برای مقایسه، سرعتی راحت و فرصتی برای یادداشت نتیجه نیاز دارد.
بخشی را انتخاب کنید که مرز آن روشن باشد
شروع و پایان را مشخص کنید تا هر بار وقت را صرف انتخاب نقطهٔ شروع نکنید. اگر نت دارید، شمارهٔ میزانها مناسب است. هنگام یادگیری با گوش، نام جمله یا توصیفی کوتاه هم میتواند کافی باشد.
کمی از اطراف نقطهٔ دشوار را در بخش نگه دارید. تمرین اتصال یعنی ورود به آن و خروج از آن، نه فقط تکرار یک نت جدا. مقدار مناسبِ این زمینه به قطعه و هدف بستگی دارد. اگر دربارهٔ تغییر تکنیک ساز مطمئن نیستید، از معلم کمک بگیرید.
در کادانس، قطعه یا تمرین را به مجموعهٔ قطعات اضافه کنید. سپس بخشی با عنوانی بسازید که بعداً آن را بشناسید و در برنامه قرار دهید. این مسیر محلی به حساب کاربری نیاز ندارد.
با سرعتی شروع کنید که بتوانید توجه کنید
سرعتی را انتخاب کنید که در آن بتوانید به هدف توجه کنید. قرار نیست در یک بار اجرا، بالاترین سرعت ممکن را ثابت کنید. مترونوم مرجع ضرب میدهد؛ نمیگوید حرکت، جملهبندی یا کیفیت صدا برای آن اجرا مناسب بوده است.
اگر دشواری در سرعت پایین هم باقی میماند، افزایش سرعت را تنها قدم بعدی ندانید. شاید بخش کوتاهتری لازم باشد، شاید انگشتگذاری دیگری با نظر معلم، یا توجه بیشتر به خودِ اتصال. با درد به تمرین ادامه ندهید. توصیهٔ جسمی مربوط به ساز را از معلم واجد صلاحیت یا متخصص مرتبط بگیرید، نه از کنترل سرعت برنامه.
کادانس سرعت و شمارندهٔ تکرار را کنار زمانسنج نگه میدارد. عددهایی که وارد میکنید توضیح جلسهاند. این عددها اندازهگیری میکروفون یا داوری خودکار اجرا نیستند.
برنامه را قابل تغییر نگه دارید
این طرح یک نمونه است، نه دستور ثابت:
- در شروع، بخش انتخابی و هدف را مرور کنید.
- اتصال دشوار را با سرعت راحت تمرین کنید و برای بررسی نتیجه مکث کنید.
- بخش را در زمینهای کمی بزرگتر اجرا کنید و با تلاش قبلی مقایسه کنید.
- کوتاه بنویسید که دفعهٔ بعد چه چیزی را نگه دارید یا تغییر دهید.
اگر هنگام اجرا متوجه شدید مسئله چیز دیگری است، برنامه را ویرایش کنید. جابهجا کردن یا رد کردن یک بخش، بخشی عادی از تمرین هدفمند است. تمام کردن همهٔ موارد لزوماً از فهمیدن اینکه برنامه نیاز به تغییر دارد ارزشمندتر نیست.
در کادانس میتوانید از بخشهای قطعات، برنامهای قابل ویرایش بسازید. زمانسنج زمان جلسه را ثبت میکند؛ دربارهٔ مفید بودن آن از نظر موسیقی تصمیم نمیگیرد. این ارزیابی همچنان با خودتان است.
یادداشتی بنویسید که جلسهٔ بعد را تغییر دهد
یادداشت کاربردی یک مشاهده و یک اقدام بعدی دارد. «نیاز به تمرین دارد» فردا همان تصمیم قبلی را پیش رویتان میگذارد. «ورود در سرعت پایین راحت است، ولی برای جملهٔ بعد عجله میکنم؛ از همین دو میزان شروع کنم» مسیر مشخصتری میدهد.
در نتیجهگیری عجله نکنید. یک اجرای خوب بهتنهایی تسلط را ثابت نمیکند و یک جلسهٔ دشوار، پیشرفت قبلی را از بین نمیبرد. ارزیابی و یادداشت، آن چیزی را ثبت میکنند که در شرایط همان جلسه متوجه آن شدهاید.
کادانس جلسه و یادداشت را بهصورت محلی نگه میدارد. پیشنهاد تمرکز بعدی از سابقهٔ ثبتشده، از جمله ارزیابی خودتان، استفاده میکند. برنامه معلمی نیست که به ساز گوش دهد و کیفیت موسیقی را خودکار نمیسنجد.
برای بازگشت تصمیم کوچکی بگیرید
پیش از پایان، کوچکترین کار مفیدِ بعدی را مشخص کنید. شاید همان بخش با همان سرعت باشد. شاید اجرای اتصال در زمینهٔ قطعه، یا رفتن به بخش دیگری چون مسئلهٔ قبلی روشنتر شده است.
برنامه را میتوانید روی کاغذ یا در برنامه نگه دارید. بخش مهم، ارتباط بین نتیجهٔ امروز و تلاش بعدی است. برنامهٔ کاربردی تصمیمهای اطراف نوازندگی را کم میکند؛ قرار نیست خودش فعالیتی جدا شود که جای تمرین را بگیرد.
پرسشهایی دربارهٔ برنامهٔ تمرین
جلسه چقدر طول بکشد؟ از وقتی استفاده کنید که میتوانید بدون فشار آوردن به توجه خود در اختیار تمرین بگذارید. طرح بالا کوتاهتر یا بلندتر میشود؛ اینجا مدت واحدی برای همه وعده داده نمیشود.
آیا هر تکرار باید سریعتر باشد؟ خیر. تغییر سرعت را با هدف و نتیجهای که متوجه آن میشوید هماهنگ کنید. تکرار با همان سرعت، تغییر بخش یا مکث ممکن است از بالا بردن عدد مناسبتر باشد.
برنامه جای معلم را میگیرد؟ برنامه میتواند کار را مرتب کند و یادداشتها را نگه دارد. مشاهده و بازخورد تخصصی معلم دربارهٔ ساز را فراهم نمیکند. سابقه را برای گفتوگو با معلم به کار ببرید، نه بهعنوان مدرک درستی تکنیک.
قطعهای را که همین حالا مینوازید باز کنید، یک بخش را انتخاب کنید و کار بعدی را نام ببرید. برای شروع همین کافی است.